I. Bây Giờ Tôi Biết Em Đâu
Học xong Tú Tài, Phạm Thiên Thư theo học tại Đại Học Vạn Hạnh, khoa Phật Học, và xuống tóc đi tu vào năm 1964.
Trong thời gian tu học, ông vô tình chứng kiến chuyện của chú tiểu trong chùa và cô bé Phật tử, khoảng mười lăm, mười sáu tuổi, thường tới chùa, nghe chú tiểu tụng kinh, đánh chuông. Họ đứng gần nhau và cùng lặng im đọc kinh, cầu nguyện. Tình cảm đôi bên chỉ vừa mới chớm, thì cô bé đột ngột qua đời. Xúc động trước mối hương tình này, Phạm Thiên Thư đã viết thành bài thơ Thoáng Hương Qua.
******
II. Bài Thơ Thoáng Hương Qua
Đầu xuân em lễ chùa này
Có búp lan vàng khép nép
Vườn trong thoáng làn hương bay
Bãi sông lạc con bướm đẹp
Vào hạ em lễ chùa này
Trên đồi trái mơ ửng chín
Lò hương có làn trầm bay
Vờn trên bờ tóc bịn rịn
Giữa thu em lễ chùa này
Lầu chuông có con chim hót
Tiếng ca theo làn gió may
Là vàng sương gieo nhẹ hạt
Sang đông em lễ chùa này
Ngoài sân có mưa bụi bay
Hắt hiu trong cành gió bấc
Vườn chùa rụng cánh lan gầy
Cuối đông đưa em tới đây
Trong lòng áo quan gỗ trắng
Tóc em tợ óng làn mây
Cội hoa tưởng ai trầm lặng
Em vừa nằm xuống đất này
Vườn trong có bông đào nở
Con bướm chập chờn hương bay
Qua sợi râu vàng bỡ ngỡ
Nắm đất nào vừa lấp mộ
Có con chim hót đầu cành
Tiếng tan trên dòng suối xanh
Nước ơi sao buồn nức nở
Bây giờ tôi biết em đâu
Cuối vườn nụ mai nhiệm mầu
Vừa thoát làn hương trinh bạch
Em ơi, mây đã qua cầu.
******
III. Cuối Vườn Nụ Mai Nhiệm Mầu / Vừa Thoát Làn Hương Trinh Bạch
Phạm Thiên Thư đặt nhan đề bài thơ là Thoáng Hương Qua, vì thực chất, mối tình của chú tiểu và cô bé ấy, mới chỉ dừng ở sự cảm mến, thánh thiện, nên rất bẽn lẽn, e ấp; mới chỉ dừng ở sự rung động sâu kín, mơ hồ, mông lung nên rất khó để gọi tên, định dạng.
Tình nhẹ nhàng nên tình rất mong manh. Tình như làn hương, nên tình dễ tan biến.
Yêu trong thơ Phạm Thiên Thư là như thế, là rung động đầu đời, ban sơ thuần khiết, trong sáng, thơ ngây, thanh cao, nên nhút nhát, nên thoát tục, không nhiễm bụi trần gian.
Trong Thoáng Hương Qua, tình cảm nảy sinh, nhưng thực chất, cho đến khi cô bé mất, mang đến chôn ở phía sau đất vườn chùa, thì chú tiểu mới lần đầu tiên, nhìn rõ khuôn mặt cô bé, nhìn rõ mái tóc cô bé.
Cô bé đã rời xa cõi thế, nhưng chú tiểu vẫn cứ ngỡ như cô đang ngủ thôi, dường như, chú tiểu vẫn chưa thể tin được, cô bé đã đi xa, rất xa rồi, và sẽ không bao giờ quay trở lại.
Thành thử, tình thơ mộng, mà tình lại xót xa. Thành thử, tình hư ảo, mà tình lại rất bi thương, ai oán.
Đau đớn là vậy, nhưng chú tiểu nơi cửa Phật, hiểu rõ lẽ vô thường, nên nghiệm được:
Cuối vườn nụ mai nhiệm mầu
Vừa thoát làn hương trinh bạch
Em ơi, mây đã qua cầu.
Mây đã qua cầu, có phải chăng là cô bé, vừa hoàn tất một vòng sinh tử.
******
IV. Ca Khúc Em Lễ Chùa Này
Thoáng Hương Qua là một bài thơ sáu chữ. Qua đến nhạc, mỗi khuôn, nhạc sĩ phổ thành bảy chữ. Lời nhạc vì thế, không trầm buồn, mà có phần tung tăng, nhí nhảnh. Lời nhạc vì thế, hồn nhiên, tươi vui như độ tuổi trăng tròn của cô bé trong bài thơ.
Tuy bớt đi và thêm vào theo ý mình, nhưng nội dung của ca khúc Em Lễ Chùa Này, vẫn giữ được gần như hoàn toàn ý của bài thơ Thoáng Hương Qua.
Em Lễ Chùa Này
Đầu mùa xuân, cùng em đi lễ
Lễ chùa này, vườn nắng tung bay
Và ngàn lau, vàng màu khép nép
Bãi sông bay một con bướm đẹp
Mùa hạ qua, cùng em đi lễ
Trái mơ ngon, đồi gió mơn man
Từ lò hương, làn trầm nghi ngút
Khói hương thơm bờ tóc em vờn
Rồi mùa thu, cùng em đi lễ
Có con chim, đậu dưới gác chuông
Hòa lời ca, vào làn sương sớm
Gió heo may rụng hết lá vàng
Vào mùa đông, cùng em đi lễ
Lễ chùa này, một thoáng mưa bay
Và ngoài sân, vài cành khô gãy
Gió lung lay một cánh lan gầy
Tàn mùa đông, vào chùa bỡ ngỡ
Tiễn đưa em, trong áo quan này
Từng cội hoa, trầm lặng thương nhớ
Tóc em xưa tơ óng như mây
Vườn chùa đây, vào nằm trong đất
Nép bên hoa, đây những hoa vàng
Vườn đào thơm, chập chờn cánh bướm
Bướm quơ râu ngơ ngác bay ngang
Mộ của em, mộ vừa mới lấp
Có con chim, nào hót trên cây
Lời của chim, hòa vào tiếng suối
Suối xanh lơ, buồn khóc ai hoài
Rồi từ đây, vườn chùa thanh vắng
Đến thăm em, ngày tháng qua mau
Một nụ mai, vừa nở trong nắng
Hỡi em ơi, mây đã qua cầu.
******
V. Em Ơi, Mây Đã Qua Cầu
Võ Phiến gọi Phạm Thiên Thư là “tu sĩ đa tình”. Nhưng với tôi, tình yêu trong thơ Phạm Thiên Thư, nếu có, thì cũng chỉ là một tình yêu trong mộng. Trong mộng nên lung linh và huyền diệu. Cô bé đi rồi, mà chú tiểu vẫn luôn nhớ, luôn thương. Có phải, mối tình này đã sẵn từ tiền kiếp, từ muôn kiếp trước chăng, nên, kiếp này, dù gặp nhau trong cảnh éo le, họ vẫn, ngay buổi ban đầu, đã một lòng trao nhau trái tim trọn vẹn của mình.
Còn Phạm Duy, với tài dụng chữ thần kỳ, rất uyển chuyển và linh hoạt, nên khi chuyển thơ qua nhạc, Phạm Duy luôn khiến phần lời của ca khúc, trở nên sinh động, bừng sáng, bay bổng mà vẫn duyên dáng, diễm lệ, sang trọng và đài các như bài thơ gốc.
Ba ca khúc còn lại trong bộ tứ: Ngày Xưa Hoàng Thị, Đưa Em Tìm Động Hoa Vàng, Gọi Em Là Đóa Hoa Sầu, cùng với Em Lễ Chùa Này, thơ của Phạm Thiên Thư, nhờ được Phạm Duy phổ nhạc, nên mới được nhiều người biết đến hơn.
Nói một cách chính xác, thì Phạm Duy là người đã thổi hồn cho bài thơ, như thổi hồn cho thân xác của nàng công chúa tuyệt đẹp, đang trong giấc ngủ triền miên nơi khu rừng vắng vẻ, không dấu chân người lui tới, được sống dậy.
Nếu không trở thành ca khúc Em Lễ Chùa Này, thì e rằng, Thoáng Hương Qua cũng khó lòng, như có thêm đôi cánh chắp vào, mà bay bổng lên không trung, tỏa hương bốn mùa, làm thổn thức bao tâm hồn của tao nhơn, mặc khách. Nói cách khác, ca khúc Em Lễ Chùa Này của Phạm Duy, đã mang lại cho bài thơ Thoáng Hương Qua của Phạm Thiên Thư, một đời sống thứ hai, rực rỡ hơn.
Như ở câu cuối bài chẳng hạn, với Phạm Thiên Thư, ông chỉ đơn giản: em ơi, mây đã qua cầu, như lời chào cuối cùng của đôi tình nhân dành cho nhau, thì trong ca khúc của Phạm Duy, ông chỉ cần thêm vào thán từ “hỡi” thôi, tức khắc, lòng tiếc thương của người ở lại, được nhân lên gấp bao lần, như một sự không nỡ, không đành.
Không nỡ, không đành, rời xa nhau, mặc dù biết:
Em Ơi, Mây Đã Qua Cầu… !
******
VI. Tập Truyện Thơ Đoạn Trường Vô Thanh (Hậu Truyện Kiều)
Năm 1973, Phạm Thiên Thư đoạt giải nhứt văn chương toàn quốc với tác phẩm Hậu Truyện Kiều - Đoạn Trường Vô Thanh.
Đoạn Trường Vô Thanh hay còn gọi là Hậu Truyện Kiều, là một tập truyện thơ lục bát, được Phạm Thiên Thư hoàn thành vào năm 1969. Đoạn Trường Vô Thanh được các nhà nghiên cứu văn học và lý luận phê bình đánh giá cao, xem đây là công trình viết tiếp Truyện Kiều thành công nhứt. Vô Thanh có nghĩa là, không còn tiếng kêu than đoạn trường.
Tập truyện thơ có cả thảy ba ngàn hai trăm chín mươi câu thơ, xin được nhắc lại, ba ngàn hai trăm chín mươi câu thơ, trong khi Truyện Kiều của Nguyễn Du, chỉ có ba ngàn hai trăm năm mươi tư câu thơ, làm phép tính trừ, truyện thơ của Phạm Thiên Thư dài hơn Truyện Kiều của Nguyễn Du là ba mươi sáu câu.
Xin được nói tiếp, tập truyện thơ của Phạm Thiên Thư, được viết theo thể lục bát, chia làm hai mươi bảy phần, mỗi phần đều được đặt tên riêng, ví dụ như ca khúc Gọi Em Là Đóa Hoa Sầu mà Phạm Duy phổ nhạc, được lấy từ phần thứ mười sáu, có tên là Ai Để Hoa Dung.
Đoạn Trường Vô Thanh có nhiều điểm khác biệt so với Truyện Kiều. Thứ nhứt, trong truyện thơ này, Phạm Thiên Thư hoàn toàn không sử dụng điển tích Tàu. Thứ hai, tuy sử dụng thể thơ lục bát, nhưng ông không dùng bút pháp tượng trưng, ước lệ, mà ông lại nghiêng về lối tả chân, nghiêng về diễn tả cảm xúc nội tâm của nhân vật, nghiêng về lối kể chuyện tự nhiên, giản dị, và dùng nhiều từ ngữ dân gian.
******
VII. Phần Thứ 16: Ai Để Hoa Dung
(Bức Thứ Mười Sáu: Vương Quan hồi tưởng người yêu cũ, nàng Ẩn Lan, con gái Hồ ông, và dự định đi theo Ngô Khôi thăm thầy học.)
Vương Quan thơ thẩn ngoài đê
Ven sông in bóng hoa lê nở bừng
Tiếng ai hú vọng trong rừng
Mây phơi lụa tím trên sừng trâu tơ
Nền trời nhàn nhạt màu mơ
Sông đem ráng đỏ sóng hờ hững đi
Sáo diều vọng tiếng vu vi
Như chim tung cánh tìm gì lưng mây (1710)
Thôn xa nghển bóng cau gầy
Vẻ như tư lự dõi bầy sẻ thưa
Gió chiều giục nhớ thôn xưa
Vườn mai hoa trắng bây giờ còn tươi
Niềm quê vời vợi phương trời
Lửa chiều thấp thoáng tưởng lời cố thôn
Ngày xưa áo nhuộm hoàng hôn
Dáng ai cắp rổ lên cồn hái dâu
Tiếng nàng hát vọng đôi câu
Dừng tay viết mướn lòng sầu vẩn vơ (1720)
Lều tranh còn ủ chăn mơ
Mối tình là một bài thơ vô đề
Ẩn Lan ơi, mái tóc thề
Gió xuân nay có vỗ về suối hương
Đêm nao ngồi học bên tường
Nến leo lét lụi, chữ vương vắt chìm
Ngoài song thoảng tiếng hài im
Như trăng buông hạt tơ chìm kiêu sa
Lan cười đưa đến cho ta
Sợi dài tóc bạc chùm hoa ngâu vàng (1730)
Sách thơm áp má mơ màng
Tỉnh ra hương thoảng bóng lan chập chờn
Nhớ khi em dỗi em hờn
Hai ta chia sẻ nắm cơm cháy vừng
Nhớ đêm nằm võng ngó trăng
Đếm ngôi “sao sáng” lại rằng “sáng sao”
Giọng em lanh lảnh tiếng cao
Răng em tươi hạt ngọc nào long lanh
Nền trời mây lại qua nhanh
Viền trăng vương phải đầu cành vỡ tan (1740)
Những đêm trời tối như than
Bắt con đom đóm trên giàn mồng tơi
Cho em, em cất tiếng cười
Hất tay em thả đóm trời tung bay
Vòi ta đuổi bắt lại ngay
Thả đi, đòi lại mãi đày đọa nhau
Gọi em là vẻ hoa sầu
Lan đòi nụ bưởi cài đầu làm duyên
Nhặt son trên núi mài nghiên
Thơ anh em điểm dấu yên màu hồng (1750)
Tưởng khi đỗ đạt thành công
Tay đan suối tóc, hoa lồng trăng non
Chưa thề sông cạn đá mòn
Trang tình đã điểm dấu son đầu đời
Dường trong ánh mắt tiếng cười
Vẻ như ngượng ngập mở lời con tim
Thế rồi - tăm cá bóng chim
Theo thầy ẩn dật dời miền đi xa
Anh về lý vẫn đơm hoa
Cuối thôn còn lại mái nhà xác xơ (1760)
Hiên trăng soi quạnh bàn cờ
Tìm chi con đóm cũng vờ vẩn bay
Buồng đây, Lan vẫn ngồi may
Bây giờ tơ nhện gió lay lạnh lùng
Âu sầu ai để hoa dung
Nền xưa giảng sách tiếng trùng ngân vang
Tìm em đò dọc thuyền ngang
Thấy đâu dấu vết chim sang đất nào
Năm xưa em tựa cội đào
Tên ai còn dấu khắc vào da cây (1770)
Mấy lần anh lại chốn đây
Hiên tranh đôi bướm vờn mây lững lờ
Lòng buồn trăm mối vò tơ
Sợ trông hoa nở, ngại chờ hứng thi
Những đêm trăng sáng buồn chi
Mà lòng sách vẳng tiếng gì chan chan
Ngỡ chim gọi bạn trên giàn
Ngỡ em phơi cái thời gian giậu ngoài
Cánh lòng lại vượt ngàn mây
Tìm đâu suối tóc tay cài hoa xưa (1780)
Có đêm thao thức nghe mưa
Tưởng em về tiếng guốc đưa ngại ngần
Đông tàn còn thể chờ xuân
Đôi ta biền biệt sông Ngân nhạt nhòa
Biết đâu em ở miền xa
Nghe mưa mà chẳng như ta khóc mình
Có đêm soi bóng lung linh
Bâng khuâng một ngọn đèn tình trong sương
Em thì biền biệt dáng hương
Riêng hoa in bóng trên giường lơ thơ (1790)
Tóc đan hoa ảnh lờ mờ
Mộng xưa hoen ướt đôi tờ lệ thi
Nước non cũng nhuốm sầu bi
Người đi - úa cái xuân thì - ai đây
Dặm hồng biền biệt cồn mây
Cỏ hoa chung giấc sum vầy bấy xuân
Thế rồi vâng lệnh song thân
Xe duyên cùng với giai nhân xóm ngoài
Có khi thức ngủ canh dài
Mơ hồ còn tưởng dáng ai ngồi kề (1800)
Tỉnh ra mới biết cơn mê
Mảnh trăng cùng bóng hoa lê nhạt dần
Tình đời rồi cũng phù vân
Biết bao sóng gió xóa dần dư âm
Dẫu lòng ôm mối tình câm
Vùi sâu một nấm mù tâm lệ nhòa
Bây giờ bắt được tin hoa
Tấm lòng lại quặn xót xa lạ thường
Sáng mai hành lý lên đường
Thăm Lan biết mấy dặm trường ngựa bon
Sông dài cởi yếm hoàng hôn
Bầy chim ngủ đậu bên cồn lại bay
Gió về đưa ngọn sóng say
Tiếng ca mục tử cuối ngày gọi trâu
Bãi xa cỏ tím rầu rầu
Mái đình rêu vọng trống chầu nhịp mưa.
******
VIII. Ca Khúc Gọi Em Là Đóa Hoa Sầu
Gọi Em Là Đóa Hoa Sầu, được Phạm Duy lấy ra từ tác phẩm Đoạn Trường Vô Thanh, từ câu 1717 đến câu thứ 1750, trong phần thứ mười sáu của tác phẩm, có tựa đề Ai Để Hoa Dung. Nội dung của bức thứ mười sáu này kể về Vương Quan, em trai út của Vương Thúy Kiều và Vương Thúy Vân, nhờ Kim Trọng mà gặp lại Ẩn Lan, người yêu của Vương Quan, vì hoàn cảnh, đã cùng cha là một thầy dạy học, biệt vô âm tích bấy lâu nay.
Gọi Em Là Đóa Hoa Sầu
Ngày xưa áo nhuộm hoàng hôn
Áo nhuộm hoàng hôn, áo nhuộm hoàng hôn
Dáng ai cắp rổ cắp rổ lên cồn
Lên cồn hái dâu
Tiếng nàng hát vọng đôi câu
Hát vọng đôi câu, hát vọng đôi câu
Dừng tay viết mướn ối a lòng sầu
Lòng sầu vẩn vơ vẩn vơ ơ sầu
Lều tranh còn ủ trăng mơ
Còn ủ trăng mơ còn ủ trăng mơ
Mối tình làm một bài thơ vô đề
Ẩn Lan ơi ơi mái tóc thề
Ẩn Lan ơi ơi mái tóc thề
Mùa xuân nay làn gió có về
Vỗ về hương xưa đêm nao học dưới
Học dưới trăng mờ dòng chữ hững hờ
Thoảng nghe tiếng hài của em
Tiếng hài của em tiếng hài của em
Như sương lắng đọng lắng đọng trên thềm
Trên thềm ngõ sau ngõ sau
Em cười đem lại cho nhau
Đem lại cho nhau, đem lại cho nhau
Sợi tơ mớ tóc ối a buộc vào
Buộc vào với hoa hoa ngâu vàng
Ngủ quên trên sách mơ màng
Tập sách thơm ngoan áp má mê man
Gió lùa tỉnh dậy mùi lan chập chờn
Ẩn Lan ơi em dỗi em hờn
Ẩn Lan ơi em dỗi em hờn
Ẩn Lan ơi như những cơn buồn
Nỗi buồn thơm lâu
Em ơi gọi em là đóa hoa sầu.
******
IX. Ẩn Lan Ơi Như Những Cơn Buồn / Nỗi Buồn Thơm Lâu
Riêng nói về nhạc phẩm Gọi Em Là Đóa Hoa Sầu, Phạm Duy cho biết: Dù sao đi nữa, thì cuộc đời này vẫn rất là đáng sống trong cái mênh mông bao la của phù vân hư ảo. Hành âm nghe rất âu yếm và nhẹ nhàng, hợp với không khí nồng nàn và an ủi của bài ca.
Lần đầu tiên khi nghe bài này, tôi thích ngay, và ấn tượng đầu tiên của tôi, chính là tựa đề của ca khúc - Gọi Em Là Đóa Hoa Sầu.
Chỉ cần gọi em là đóa hoa thôi, cũng đã đủ rất thơ rồi. Huống hồ gì, hoa này là hoa sầu. Hoa sầu là hoa làm sao? Chỉ nghĩ như vậy thôi, chỉ hình dung đến như vậy thôi, không cần nghe câu trả lời, cũng đã khiến cho thơ, lại càng thêm nét thơ. Nghĩa là, chất thơ của câu, đã được nhân đôi lên, được bội phần gấp lên.
Hình ảnh “áo nhuộm hoàng hôn” cũng đã khiến tôi vô cùng ấn tượng, bởi nó đẹp. Màu hoàng hôn là màu gì? Xem ra, tưởng dễ mà lại khó phân tích cho đích xác, là tím, là vàng, là cam, là xanh, là hồng, là đỏ, hay là tất cả các màu ấy, phải được trộn lại, thì mới ra cái màu được gọi là màu hoàng hôn?
Màu hoàng hôn, với riêng tôi, là màu quan san, là màu của xa xôi, cách trở, màu của vạn dặm đường xa, màu của cánh chim bay mỏi lối.
Màu hoàng hôn, là màu chia biệt.
Một loạt ba câu sau cũng là những hình ảnh đẹp đến mức, tưởng không còn gì có thể đẹp hơn:
Dáng ai cắp rổ lên cồn hái dâu
Tiếng nàng hát vọng đôi câu
Dừng tay viết mướn lòng sầu vẩn vơ
“Dáng ai” mới thanh thoát làm sao, hồn nhiên làm sao, xinh xắn, ngây thơ, tươi trẻ làm sao, cắp cái rổ, mới nhẹ nhàng, mới thơ làm sao, rồi hát nữa chớ, hát sao mà vọng từ trên cồn, xuống lều tranh của chàng học trò Vương Quan. Giọng nàng chắc là trong trẻo lắm. Vọng xuống mà như rất gần, vọng xuống mà như thủ thỉ, như nói riêng cho người yêu mình nghe thôi. Thế cho nên, làm sao mà chàng không vẩn vơ cho được.
Vẩn vơ lòng sầu. Sầu vì yêu. Một tình yêu xinh đẹp và mong manh, khó thể ôm vào lòng, giữ trong tay, như mùi hương của hoa lan thường hay ẩn dấu.
Hình ảnh “lều tranh còn ủ chăn mơ” cũng khiến tôi dừng lại rất lâu. Đơn sơ mà ấm áp. Giản dị mà thơ mộng vô cùng.
Rồi “mối tình là một bài thơ vô đề”, và “Ẩn Lan ơi, mái tóc thề” cũng làm tôi rung động. Vô đề, không nói gì, không nói chi, bởi vì, tất cả các lời nói, câu nói, dù có trau chuốt tới đâu, dù có mỹ lệ rất đỗi, thì cũng không thể nào, diễn tả được hết vẻ đẹp của hai người đương yêu nhau.
Rồi “tiếng hài”, rồi “sách thơm áp má mơ màng”, toàn là những hình ảnh, những âm thanh, tưởng như đương lạc bước chốn tiên bồng, Nghèo mà vẫn thanh cao. Chân quê mà vẫn sạch thơm, dù bóng lan chỉ chập chờn, dù cánh lan đương cố tình ẩn dấu.
Rồi thì “nhớ khi em dỗi em hờn”, và “Ẩn Lan ơi, gọi em là vẻ hoa sầu” thì quả là, chính ngay đây, câu thơ, lời nhạc, chúng đã khiến cho tôi chết trong lòng một ít. Tôi cứ tự xuýt xoa hoài, rằng, sao mà ông Phạm Thiên Thư, ổng lại nghĩ ra được cái tên hay đến thế nhỉ, lạ đến thế nhỉ. Nghĩ ra, hay trong đời thật, ổng đã từng biết, có người, mang một cái tên như thế?
******
X. Gọi Em Là Vẻ Hoa Sầu
Khi đánh giá về các tác phẩm của Phạm Thiên Thư, tiểu luận gia Đặng Tiến viết: Phạm Thiên Thư đã đánh dấu một thời đại thi ca, bằng thể thơ lục bát cổ truyền, nhà thơ đã làm thăng hoa khả năng thẩm mỹ, khả năng diễn đạt, vốn xưa nay là phức tạp, khó khăn và diệu vợi. Bốn câu thơ của Bùi Giáng dưới đây, viết tặng cho Phạm Thiên Thư, và tôi cho rằng, ngần ấy, cũng đã cho ta hiểu khá đủ về nhà thơ:
Chạy quanh khu vực thần tiên
Mỗi chân mười ngón kết liên bốn mùa
Vườn cây trái ngọt trái chua
Mù sương hấp dẫn về chùa ngủ quên.
Nhà văn Ngô Nguyên Nghiễm, trong bài viết Từ Đoạn Trường Vô Thanh Đến Hát Ru Việt Sử Thi, ông cho rằng: Phạm Thiên Thư đến với thi ca bằng một phá chấp cực kỳ thông diệu. [...] Phạm Thiên Thư bước xuyên qua cả một khoảng cách không - thời gian như vậy, vẫy tay gom tụ lại những hạt châu, để hình thành trọn vẹn hóa thân, cho tư tưởng văn chương, thấm nhuần đạo vị trong cõi nhân sinh này. [...] Cái đẹp của nghệ thuật chan hòa trong đạo vị như thiền sư soi trăng để thấy tâm mình. Nếu không có trăng sao, hẳn văn hóa con người, hữu tướng hay vô tướng, cũng vơi đi một nửa. Đẹp thay!
Còn tôi, mỗi khi nghe bài này, hoặc mỗi khi hát nho nhỏ:
Ẩn Lan ơi em dỗi em hờn
Ẩn Lan ơi như những cơn buồn
Nỗi buồn thơm lâu
Em ơi gọi em là đóa hoa sầu.
Thì tôi lại thấy quá chừng là mênh mênh mang mang, quá chừng là hư hư thực thực, một không gian, có đôi người yêu nhau. Đẹp. Thơ. Và, thoát tục.
Chiều nay, 09.05.2026, Phạm Thiên Thư, một hồn thơ đẹp, một hồn thơ thanh tao và thanh cao, sẽ thoát tục, hóa thân, để theo cát bụi thảnh thơi về trời.
Mấy ngày nay, những người thương mến ông cứ ngẩn ngơ hoài, như họ từng ngẩn ngơ mỗi khi đọc đến câu thơ:
Gọi Em Là Vẻ Hoa Sầu!
Sài Gòn 09.08.2026
Phạm Hiền Mây
******
Nguồn: Fb Phạm Hiền Mây