1
Khi những hàng cây phong ven đường đã cháy hết mình và lặng lẽ buông từng chiếc lá. Cây như khô kiệt, chơ vơ dưới bầu trời đông, xám đục…
Cùng lúc với cái lạnh cuối năm, ngày thêm buốt giá, là tiếng quạ kêu, rủ nhau bay về phía phương trời ấm nóng, lác đác trong những âm thanh náo động, khàn đục của bầy quạ, là những tiếng chim cu lẻ loi, từng hồi, quen thuộc. Bất chợt rùng mình, nhớ câu ca dao xưa của quê hương đất Việt: “Cu kêu ba tiếng, cu kêu/ Cho mau đến Tết dựng nêu ăn chè…”. Lại thầm nghĩ trong đầu, một câu hỏi… “Xưa rồi Diễm”: “Tết sắp đến rồi sao?”, trong một buổi sớm, tuyết giăng, lái xe trên đường đi làm.
Mới qua những ngày Giáng sinh, tưng bừng và rộn rã cùng với năm mới “ Happy New Year”, mà học sinh nơi đây, “xứ người”, được nghỉ học gần cả tháng, và người đi làm cũng ăn theo hơn tuần lễ. Năm nay, năm thiếu, nên cái Tết Việt cũng gần kề, lòng cứ nôn nao, xôn xao và rạo rực một nỗi gì khó tả…
Nhẩm qua cuộc sống và tuổi đời, ta cũng đã qua xa lơ, xa lắc cái tuổi ngày xưa “Mong mau đến Tết” để được mặc quần áo mới, nhận tiền lì xì trong những cái phong bao màu đỏ xinh xinh. Gia đình, rồi con cái, cuộc sống, cơm áo gạo tiền, làm nặng trĩu đôi vai và những lo toan thường trực, thêm làm “người xa xứ”, xa quê hương cố thổ cả một nửa vòng trái đất, nên nỗi nhớ quê, nhớ Tết, thêm canh cánh trong những ngày cuối đông lạnh giá nơi này.
2
Lác đác ở những hàng quán, khu chợ có người Việt, đã thấy bày bán những bloc “lịch ta”, in ấn đâu từ quê nhà gửi sang, cùng những hộp bánh mứt, hầu hết cũng đều thấy dòng chữ “Made in Việt Nam” mà thấy vui vui trong bụng. Cũng đủ thứ mứt bí, mứt dừa, mứt gừng, hạt sen và cả… “thèo lèo, cứt chuột”, còn có thêm cả “Áo quần, tiền vàng, giấy bạc” cúng đưa ông Táo và rước ông, bà. Gần sát ngày Tết, có thêm những lọ dưa mắm, củ kiệu, những đòn bánh tét, bánh chưng bắt mắt, hấp dẫn, mà những người Việt xa quê, từ lâu đã ao ước, nay cũng đã đủ đầy, sắm sửa cho một cái Tết.
Tất nhiên, đối với những vùng tập trung đông người Việt như khu vực Little Sài Gòn ở California, hay Houston ở Texas thì không khí rộn ràng và vui tươi, lũ lượt người Việt Nam đi mua sắm, không thiếu một món gì, kể cả những cành mai, cành đào từ Việt Nam gửi sang, càng làm vơi đi nỗi nhớ nhà, nhớ quê hương và tăng thêm phần ý nghĩa “ba ngày Tết” của người Việt xa xứ. Song những nơi có ít người Việt sinh sống, hoặc ở những tiểu bang “lạnh” vùng Đông Bắc Hoa Kỳ, số người Việt không đông, lại ở rải rác, lẽ dĩ nhiên “hàng Tết” cũng khan hiếm hoặc thiếu thốn, càng làm cho… nỗi nhớ thêm đong đầy, với nhiều cung bậc!
3
Vì là cái Tết được tính theo âm lịch, thông thường lại “rơi” vào tháng 2 dương lịch và có nguồn gốc từ Trung quốc nên trước đây, phần đông người Hoa Kỳ và phương Tây hay gọi là “Tết của China” tức người Trung quốc! Sau này, người ta gọi là “Lunar new year”, tức là “Năm mới Âm lịch” cho những người ăn Tết âm lịch, song lại không phải là ngày nghỉ lễ theo lịch của Chính phủ Hoa Kỳ, hay phương Tây, nên cũng hơi buồn! Phần đông việc mua sắm, chuẩn bị cho cái Tết, cũng đều được chuẩn bị trước đó vào lúc nghỉ ngơi, rảnh rỗi hay ngày thứ Bảy, Chủ Nhật, và phần lớn đều do những người Việt từ tuổi trung niên trở lên nhắc nhở và thực hiện, lớp trẻ mà ngày nay hay gọi là “gen Z” coi bộ ít quan tâm hơn?
Thôi thì “xưa bày, nay đặt”, cũng gọi là làm theo truyền thống dân mình mà tưởng nhớ ông bà tổ tiên, quê cha đất tổ! Áo quần mới cho con cháu, thức ăn cho ba ngày Tết, bông hoa, mâm trái cây. Vạn thọ, hoa cúc thì không thiếu. Mai, đào thì không có hoa thật, bày hoa… giả, cũng tạm “Oke”. Mâm trái cây, quê nhà thường bày “ngũ quả” với “ cầu, sung, vừa, đủ, xài” (trái mãng cầu, trái sung, dừa, đu đủ, trái xoài). Thì phiên phiến “vừa, đủ, xài” thêm nho, lê, táo cũng vừa “Ta, Tây” cho sung túc!
Để đón Giao Thừa, rước ông bà, mâm cơm cũng không thể thiếu thịt kho tàu, canh khổ qua dồn thịt, dưa món, củ kiệu, đĩa bánh tét hay bánh chưng, những món mà ngày thường ít nấu? Chiều tối 30 con cháu sum vầy, đầy đủ, cùng ăn bữa cơm gia đình, ôn lại những kỷ niệm sum họp gia đình, nhắc nhở ông bà, nguồn cội… Chúc Tết trước và cả lì xì năm mới, vì sáng sớm Mùng Một, con cháu đứa bận đi làm, đứa đi học, không có dịp gặp nhau lâu.
Đêm đón Giao Thừa, nếu không phải ngày mai cuối tuần, thì lui cui, lọ mọ những người… già, người trung niên, bày biện, cúng kiếng. Con cháu đi ngủ sớm, ngày mai còn tiếp tục đi làm, đi học… Có năm, sơ ý đốt giấy tiền vàng bạc, để quên khói ngún lên, alarm kêu inh ỏi, cả nhà hốt hoảng thức dậy, may mà chưa… làm phiền hàng xóm gọi… cảnh sát và xe cứu hỏa! Nhờ vậy mà mấy đứa cháu thức luôn nghe ông bà, cha mẹ “ôn cố tri tân” mà cùng “nghiêng mình nhớ đất quê” trong đêm Giao thừa ở xứ xa…
Ba ngày Tết, tất nhiên người Việt, cũng tận dụng thời gian đi thăm thú nhau, hoặc gọi điện, nhắn tin, chúc Tết lẫn nhau, hay hú nhau, gặp gỡ một đêm để cùng nhau “ăn Tết” và vui Tết… Song những “thú vui” như khi còn ở quê nhà như “Tổ tôm, tài xỉu, bầu cua, cá, cọp” xin đừng… nhắc tới!
Giao thừa, Tết Việt, thêm năm, thêm tuổi… lòng bỗng chợt nao nao nhớ những câu thơ xưa của nhà thơ Kiên Giang, Hà Huy Hà:
“Năm mươi năm, bỏ làng xa xứ
Đầu bạc mới tìm về cố hương
Quên mất Vàm ngoài, sông Cái nước
Không nghe gà gáy giữa canh sương…”
(Chậu nhỏ đựng đầy hồn cố thổ)
Xứ người, không bao giờ nghe có tiếng gà gáy giữa canh sương!?…
Trần Hoàng Vy
Katy, TX những ngày cuối năm