hình: https://newtea.vn
Cọt kẹt một tiếng, cái cửa gỗ cũ kỹ của nhà bếp được đẩy ra để lộ một bóng người nhập nhoạng trong ánh rạng bình minh. Ông Sâm hơi ló người ra ngoài rồi lại rụt vào ngay vì cái rét căm căm bất ngờ thốc ùa vào mặt. Không có áo chống rét, ông chỉ có thể quay vào tìm một chiếc áo hơi dày khác tròng thêm vô.
Lúc này cảm thấy ấm hơn một chút, ông Sâm mới đẩy rộng cánh cửa nhà bếp ra lần nữa. Cái âm thanh cót két phát ra từ mấy cái bản lề lung lay như lúc nào cũng có thể rớt ra lại vang lên. Ông Sâm quen thuộc đưa tay cầm lấy cây chổi tàu cau đặt ngay sát cửa đi ra sân trước để quét lá.
Như mọi ngày, ông thấy vị trụ trì của chùa đã ngồi nơi cái bàn đá ở góc sân tự lúc nào.
- Trời rét vậy sao ông không ngủ thêm chút nữa? – Vị sư già hiền lành cất giọng chào ông.
- Lớn tuổi rồi khó ngủ. – Ông Sâm trả lời cộc lốc.
Vị trụ trì đã quen với cái kiểu cáu bẳn mỗi khi trời trở rét của ông Sâm nên không lấy gì phiền lòng, chỉ nhẹ nhàng cầm ấm trà lên, lật mở thêm một chiếc chung rồi nói.
- Ông đến uống chén trà cho ấm bụng.
Ông Sâm ậm ừ trong cuống họng mấy tiếng như đồng ý rồi đến ngồi ở chiếc ghế đá bên cạnh sư thầy.
Trên bàn có đặt một chiếc ấm trà tử sa và bốn chiếc chung nhỏ cùng chất liệu, trong đó có hai chung sư thầy đã rót sẵn cho bản thân và ông Sâm. Hương trà theo làn khói mỏng mảnh trôi bảng lảng trong không khí buổi sớm.
Chùa nghèo, ngoài mấy bức tượng Phật và đồ thờ cúng ở chánh điện thì nơi đây chỉ duy nhất còn có bộ ấm trà này là có chút giá trị. Nghe nói đây là của một vị thí chủ biết trụ trì thích trà nên đã gửi tặng cho. Lá trà là ông Sâm hái về, sư thầy tự tay đem phơi khô rồi sao. Độ lửa mỗi lần đều khác nhau, trà đem ra pha vị cũng khác, nhưng vị sư già chưa bao giờ biết mệt mỏi trong việc thử nghiệm các cách xào trà.
Thi thoảng khi uống trà cùng nhau, sư thầy hay tự giễu với ông là:
- Tứ đại giai không cái gì? Lòng tôi vẫn chấp niệm với trà lắm.
Ông Sâm không phụ họa theo chỉ lặng lẽ dùng hai tay nâng chung trà lên nhấp khẽ một ngụm, mắt hơi liếc nhìn một bóng người vừa đi ra ở phía cửa hông của chánh điện.
Cái bóng mảnh khảnh ngày nào giờ đã vững chãi như cây bồ đề ông trồng cách đây nhiều năm khi ông vừa đến chùa xin tá túc.
Ngôi chùa này được xây dựng ở lưng chừng một ngọn núi, cũng không biết tự năm nào. Nơi đây vốn chỉ có một vị sư già trông coi. Đường lên núi khó khăn, khách hành hương thưa thớt, quanh năm bốn mùa đều tĩnh mịch. Cho đến một ngày át cả tiếng gõ mõ tụng kinh là tiếng trẻ con khóc ngằn ngặt vì đói. Sư thầy ra trông thì thấy ai đó đã tặng một đứa trẻ sơ sinh đặt trước cổng chùa. Từ đó chùa có thêm một sinh linh nữa, vị sư già có thêm một cái bóng lũn chũn theo sau. Thầy đặt tên cho đứa bé đó là Tịnh Lạc- an an tịnh tịnh, lạc lạc mỗi ngày.
Ngôi chùa có hai người.
Rồi một ngày xa xăm trong trí nhớ của vị trụ trì, có một nguời đàn ông mang theo nét mặt khắc khổ, quảy theo một túi vải buồm đến chánh điện thắp hương. Sư thầy ấn tượng người này vì sau khi thắp hương xong, ông ta còn giúp dọn dẹp quanh sân của chùa. Nơi đây vốn chỉ có một già lưng đã hơi còng, một trẻ còn chút vụn vặt. Lá vàng có khi chưa kịp quét đã chuyển thành sẫm nâu, rồi vỡ tan tác dưới bước chân người vô tình giẫm qua.
Đêm đó khi trụ trì sai chú tiểu nhỏ ra đóng cổng thì nghe Tịnh Lạc kêu to một tiếng. Ông lúi húi đi ra thì thấy hóa ra người đàn ông khắc khổ kia vẫn chưa đi, đang dựa vào cổng chùa mà ngủ. Tiếng hét của chú tiểu cũng đánh thức người đàn ông. Ông ta đứng dậy, hai tay chắp thành hình chữ thập, hơi lúng túng nói:
- Thưa thầy. Có thể cho tôi xín tá túc lại không?
Lúc này đến vị sư thầy lúng túng. Ngã Phật từ bi, cửa chùa luôn rộng mở. Nhưng ngôi chùa của sư vốn chỉ có chánh điện nơi thờ cúng là mái ngói lành lặn. Phía sau chánh điện là một gian nhỏ chỉ vừa kê đủ một tấm phản là chỗ ngủ của thầy và chú tiểu. Cả ngôi chùa không còn gian phòng nào nữa.
Không còn cách nào, vị trụ trì liền bộc bạch với người khách lỡ đường, mời ông trú tạm cùng gian với hai thầy trò. Người đàn ông lúc này không hề giấu diếm chuyện ban ngày khi quét dọn quanh sân chùa, đã quan sát thấy nhà bếp tuy chỉ được lợp sơ sài, nhưng vẫn có thể che nắng che mưa. Vì vậy ông chỉ xin nương mình một góc nhỏ nơi chái bếp. Chùa nghèo không có vật gì đáng giá để người khác mưu cầu. Vị trụ trì đồng ý cho người đàn ông ở lại. Người khách lỡ đường đó chính là ông Sâm.
Ông Sâm không nói ông từ đâu đến hay muốn ở lại bao lâu, sư thầy cũng không hỏi. Ba người cứ thế mỗi người một quá khứ đậy vun kỹ lại rồi cùng nhau mà sống. Núi non tĩnh mịch, khói lửa nhân gian dường như không thể bay cao đến nơi này.
Chùa giờ có ba người.
Thời gian lặng lẽ trôi đi, tháng năm chỉ còn tính bằng chiều cao của Tịnh Lạc và cái cây bồ đề ông Sâm trồng trước cổng chùa. Ông Sâm nhớ có một ngày trong lúc quét dọn, ông nhìn thấy có một cây bồ đề non khó khăn chen ra từ vách tường. Ông bèn cẩn thận bứng cây ra để không làm đứt rễ rồi đem ra trồng trước cổng chùa. Cái cây non ấy bây giờ đã vô cùng vững chãi. Ngồi ở trong sân, ông Sâm vẫn có thể thấy rõ cái bóng đổ dài của nó.
Bóng cây lay động. Bóng người đi ra từ cửa hông chánh điện giờ đã rõ nét hơn. Tịnh Lạc đến gần vái chào trụ trì và ông Sâm một cái, sau liền cầm cái chổi ông Sâm vẫn để cạnh bắt đầu quét sân.
- Để đó chút ông quét!
Ông Sâm muốn lấy lại cái chổi nhưng Tịnh Lạc rất nhanh né qua. Thanh niên tuổi mười lăm mười sáu vừa tràn đầy năng lượng, vừa nhanh nhẹn, người đã xế chiều như ông không thể so bằng.
- Để con làm cho! Ông cứ uống trà với thầy.
Vị sư già nhìn theo Tịnh Lạc, nở nụ cười hòa ái:
- Cứ để nó làm. Người trẻ tuổi mà còn dậy trễ hơn cả hai ông lão này,
- Tại hôm nay trời rét quá! – Tịnh Lạc phân bua.
Ông Sâm biết sư thầy chỉ nói thế chứ trong lòng không trách gì Tịnh Lạc. Những ngày trời rét như thế này, khi thức dậy sớm, vị này còn cẩn thận để không đánh thức học trò nhỏ vẫn còn đang ngủ say bên cạnh.
Tịnh Lạc rất nhanh đã quét xong khoảng sân chung quanh. Cậu gom lá lại thành một cái vun thuôn thuôn rồi châm lửa đốt. Tiếng lá khô lách tách cháy dường như là âm thanh duy nhất còn tồn tại lúc này.
Khói trà mảnh như tơ. Sương giăng mờ nhân ảnh. Khói từ đám lá bị đốt lượn lờ mãi trong không khí mãi không tan. Tất cả dường như quyện vào nhau thành một tiếng thở dài chưa kịp tan ra đã bị cái rét căm căm nút chặt lại.
Ba người mỗi người một suy nghĩ mà nhìn ánh lửa tàn dần.
Liệu khói lửa nhân gian không vương được chốn này thật sao?
Sương giá rồi cũng tan dần. Ông Sâm không còn cần khoác thêm áo mỗi khi dậy sớm, trụ trì thì vẫn châm trà mỗi ngày, duy chỉ có Tịnh Lạc mỗi ngày đi gánh nước thời gian càng lâu hơn.
Sư thầy hỏi thì Tịnh Lạc đỏ mặt mãi mới trả lời được. Hóa ra trời ấm lên rồi, các đóa hoa trong làng liền cùng nhau khoe những búp non trắng ngần nơi bờ suối róc rách. Thi thoảng thấy sư thầy trẻ tuổi ra suối, các cô sẽ trêu đùa. Tịnh Lạc ngại ngần nên chọn dòng suối xa và vắng hơn để lấy nước.
Vị sư già nghe xong không nói gì. Chỉ đêm muộn, ông Sâm vẫn nghe tiếng Tịnh Lạc tụng kinh rầm rì nơi chánh điện. Những âm thanh ấy vang lên giữa đêm khuya thanh vắng, rơi rụng vào lòng ông Sâm nỗi bất an không thể hiểu được.
Sự thấp thỏm ấy càng ngày càng dâng cao và vỡ nát vào một ngày ngôi chùa tụ tập đông người nhất mà ông Sâm từng thấy.
Có một cô gái trong làng đi lên núi rồi không thấy về. Mọi người đổ xô đi tìm thì phát hiện cô ta nằm ngất ở khu vực núi phía sau chùa. Vặn hỏi gì cô gái cũng chỉ khóc và nói mình không nhìn rõ được người làm hại mình là ai. Trên những mảnh quần áo rách nát của cô chỉ còn lưu lại chút tàn hương vụn nát.
Cả vùng núi này chỉ có một ngôi chùa. Cả ngôi chùa chỉ có đúng ba người. Một già lưng đã rất còng, một vừa chớm lớn vẫn chưa trổ hết trưởng thành, và một người không ai biết quá khứ ông ta đã từng là ai.
Ông Sâm dường như bị vây kín trong những tiếng mắng chửi của dân làng, tai ong ong tiếng Nam mô run rẩy của sư thầy, và ánh mắt ông tan ra trong cái nhìn ngập tràn vỡ nát của Tịnh Lạc.
Ông Sâm lúng túng chắp tay thành hình chữ thập nghẹn giọng nói với vị sư già:
- Tôi xin lỗi đã liên lụy đến chùa.
Từ ngày đó ngôi chùa chỉ còn có một người.
Cọt kẹt một tiếng, cánh cửa cũ kỹ bên hông chánh điện được đẩy ra, vị sư già quen thuộc tìm chiếc chổi tàu cau đặt ở một góc nhưng không thấy. Ông chậm chạp đi ra sân. Lá vàng rơi rụng đêm qua ai đã gom thành vun thuôn thuôn. Một bóng người như đá tạc ngồi ở chiếc bàn đá tự bao giờ. Gương mặt khắc khổ ngày xưa giờ đã nhuốm thêm mấy phần tang thương, mất mát.
- Tịnh Lạc đâu sao để lá rụng đầy sân? – Ông Sâm là người cất giọng hỏi trước.
- Tâm không còn hướng về Phật. Cửa chùa không thể giữ chân thằng bé lại rồi.
Sư thầy trả lời rồi chậm chạp pha một ấm trà mới. Ông Sâm chỉ lặng lẽ ngồi đó nhìn từng động tác ngập ngừng mà không nói thêm gì nữa. Trà đã pha xong, sư thầy lật mở hai chiếc chung, quen thuộc rót trà cho mình và ông Sâm như thuở nào rồi nói:
- Già rồi, tôi vẫn không bỏ được chấp niệm với trà.
- Chỉ chấp niệm với trà? – Ông Sâm hỏi lại.
Có mảnh gai nhọn dường như đã chọc thủng sự yên lặng giữa hai người.
- Ông đã biết hết? Vì sao ông vẫn nhận tội? – Vị trụ trì già nua run rẩy hỏi.
- Thầy đâu phải là người duy nhất nhìn thấy cái cây bồ đề tôi trồng lớn lên.
Cả hai lại quay trở về trong im lặng. Khói trà mỏng mảnh, sương giá mờ giăng giăng, chỉ không còn chú tiểu nhỏ châm lửa đốt đống lá vừa vun lại. Ông Sâm dùng hai tay cẩn thận nâng chung trà, nhấp một ngụm. Không phải là hương thơm của trà, mà như vị của mấy loại lá khô sao lên, nhuốm mùi mốc meo.
– Tôi thật lòng chỉ muốn uống lại chung trà ngày xưa. - Ông Sâm thở dài
Mấy ngày sau có người đi thắp hương phát hiện ra xác vị trụ trì treo ở cây bồ đề trước cổng chùa. Trên chiếc bàn đá trong sân có một ấm trà và hai chung trà đã rót sẵn.
Trà đã nguội lạnh, người cũng đã đi xa tự bao giờ.
Cát Vũ
Giải Nhì cuộc thi truyện ngắn của Cộng đồng Văn Xuôi