hình trong bài viết https://www.facebook.com/tacgiaquangnguyen
Một đêm giữa phố thị xa, khi tiếng mưa đổ xuống mái tôn từng nhịp chát chúa như muốn xé rách không gian tĩnh mịch của buổi tàn cuối khuya, tôi giật mình thức giấc trong cái lạnh se sắt luồn qua kẽ hở cửa sổ. Giữa bốn bức tường vôi trắng thê lương của chốn đô hội, nhắm mắt lại, tôi không thấy những ánh đèn hoa lệ ngoài kia, mà chỉ thấy bóng dáng mẹ ngồi lặng lẽ bên ngọn đèn dầu tù mù, nghe tiếng đòn gánh cọt kẹt và mùi khói nồng nàn của một thời xa ngái. Thì ra trong một giấc ngủ sâu tôi mơ thấy mình những ngày xa xưa bên mái nhà cũ. Giấc mơ thật êm đềm, nhưng nó cũng sớm tàn nhang sau một tiếng nổ chát chúa của cơn sấm sét kinh hoàng. Tôi giật mình tỉnh giấc.
Ký ức bao giờ cũng vậy, dịu dàng nhưng cứa sâu như một vết thương chưa lành, đưa tôi trở về mái nhà tranh xiêu vẹo như hồi nhỏ. Thời ấy, nhà nghèo đến mức hiện lên rõ mồn một trên từng vạt vách đất nứt nẻ, từng cọng rơm ló ra, sau sau thời gian hứng mỗi trận giông tố, mỗi ngày lõm đi một ít. Căn nhà như một cõi trú ngụ mong manh của gia đình tôi, thuở má còn tóc xanh, và tôi chỉ đúng có 10 tuổi. Nơi những cây cột tre, yếu ớt nhưng đã gánh đỡ cả khoảng trời gian khó của gia đình. Gia tài lớn nhất của má khi đó là gì, tôi chẳng biết, vì chẳng có gì, nếu có là cái chõng tre mọt ăn rã rệu, cũng có thể là cái lu sành phía sau sàn nước, hoặc chiếc đòn gánh mòn nhẵn hai đầu. Chiếc đòn gánh ấy trần trần theo năm tháng, giống như đôi vai thứ hai cùng má gánh qua bao mùa sương muối, gánh cả cái rét xé thịt xé da của những đêm đông hun hút! Có lẽ đây là tài sản duy nhất. Mỗi sáng sớm, khi sương mờ còn giăng kín lối đi, tiếng đòn gánh cọt kẹt quen thuộc trên con đường ngập bùn lại thức tỉnh cả xóm nghèo.
Tôi nhớ nhất những đêm đông mưa dột, mái lá mục không gánh nổi nước, giọt mưa rơi lõm bõm xuống cái thau nhôm trên nền đất như nhịp đếm lẻ loi của thời gian. Trong cơn sốt mê man của thằng nhỏ lên mười, tôi thấy má ôm tôi xuống góc bếp đó là nơi duy nhất trong nhà còn giữ chút hơi ấm từ tàn tro. Má nhóm lên bếp lửa hồng, nấu nồi nước xông, rồi run rẩy thắp ngọn đèn dầu trên bàn thờ. Vệt ánh sáng vàng vọt, chập chờn hắt bóng má đổ dài lên cái vách đất nứt nẻ, một bóng hình liêu xiêu, đơn độc như chiếc lá ngả màu giữa trận bão cuồng phong. Đôi bàn tay má thô ráp, chằng chịt những cục chai sần gieo neo, khi chạm vào trán nghe cộm, nhưng lại dịu dàng như làn gió thu, đong đầy thứ tình yêu nguyên sơ nhất trên đời.
Tôi nằm co quắp cạnh cái nồi nước xông, cái mùi nghe rất khó chịu, giọt nước mắt tủi nghèo đọng trên mi, má kéo cái mền cũ trùm kín đầu, mồ hôi tôi cũng tuôn rơi nhễ nhại. Giọng má nghẹn ngào nhưng từng lời thốt ra lại trầm ấm, khắc sâu vào tâm khảm tôi như một lời thề thiêng liêng:
“Đừng than nghèo khổ con ơi. Cái nghèo cái khó nó chỉ làm đau cái thân, chứ không làm đục được cái nết mình. Đời người như cái cây trồng trên đất sỏi, càng dầm mưa dầm nắng thì gốc mới càng sâu, mới đứng vững trước giông bão. Sau này dù đi đến đâu, con cũng phải giữ cái lòng cho sạch, sống cho đàng hoàng như ngọn đèn dầu này, tuy leo lắt trước gió nhưng chưa bao giờ tự tắt”.
Câu nói ấy nó chẳng ăn nhập gì với cái bệnh tôi lúc này, có lẽ má tự nhủ để cố gắng, mượn tôi để làm thính giả để trút cho vơi cái phận nghèo dai dẳng. Thời gian như dòng nước chảy qua kẽ tay, chẳng bao giờ chịu đọng lại cho con người kịp níu giữ. Tôi lớn lên, tung cánh bay đến những khoảng trời rộng lớn. Căn nhà tranh ngày nào giờ đã thay bằng nhà xây tường chắc, nhưng đời mẹ thì đã rút hết nhựa sống gầy guộc, tựa như cây nến tự đốt cháy chính mình để thắp sáng tương lai cho con. Giờ đây, nơi góc giường bệnh trắng xóa chốn quê nhà, mẹ đang nằm đó một mình chọi lại với từng cơn đau. Ở nơi xa xôi này, không thể trực tiếp nắm lấy đôi bàn tay chai sần, gân guốc ấy. Đêm nay, chắp tay giữa khoảng không cô quạnh của phố thị, tôi chỉ cầu mong sao sóng gió mau qua, để mẹ lại bình an, để tôi kịp trở về hóa thành đứa nhỏ mà nghe mùi khói bếp thân thương của những ngày thơ dại…
Có những chuyện tưởng chừng đã tan theo sương khói của thời gian, tưởng đã ngủ yên dưới lớp bụi mờ của tháng năm, vậy mà sao nó vẫn cứ cựa quậy, vẫn cứ vẹn nguyên ở lại. Nó ẩn hiện trong từng hơi thở của hiện tại, tràn vào cả những giấc mơ chập chờn như vừa rạng sáng nay. Đó chẳng phải là một nỗi ám ảnh đày đọa tâm trí, mà là một khoảng hoài niệm đã cắm rễ sâu vào từng tế bào, ăn sâu vào nơi cõi sâu thẳm nhất của tiềm thức. Cuộc đời má, cho tới tận bây giờ, vẫn là một bản nhạc buồn dai dẳng, bản nhạc được dệt nên từ tiếng đòn gánh cọt kẹt, tiếng mưa dột từ mái, và ánh đèn dầu ngả bóng liêu xiêu tù mù. Nhưng chính bản nhạc trầm đục và dạt dào ấy lại là chiếc gối êm ái nhất ru vỗ hồn tôi giữa bão táp cuộc đời, là kim chỉ nam nhắc nhở tôi sống cho trọn đạo làm người.
Mưa ngoài kia vẫn rơi mê mải, tiếng sấm đã thưa dần, lòng tôi lúc này vẫn ấm nồng của giấc mơ quay ngược về quá khứ. Đã 2 giờ sáng nhìn vào tờ lịch treo nghiêng trên tường, tôi mới sực nhớ ra, mai đã là Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10. Má tôi! Suốt cả một đời hy sinh tần tảo, có bao giờ biết tới một đóa hoa, một lời chúc tụng hay một ngày lễ dành riêng cho mình? Người phụ nữ ấy đã đi qua trọn vẹn những mùa thu của cuộc đời chỉ bằng tấm lưng còng gánh vác, bằng đôi bàn tay chai sần bám mùi khói bếp, và bằng thứ tình yêu vô bờ bến chưa một lần đòi hỏi đáp đền. Với tôi chẳng có nhành hoa nào đẹp, đắt giá nào sánh bằng sự bình an của má. Tôi không giỏi hình thức, tôi cũng chẳng khá màu mè, tôi cũng không có lời ngon tiếng ngọt để nói những lời mà lẽ ra người con phải nói. Tôi chỉ có tâm hồn đầy sự thật. Và tôi có vô vàn ký ức bên má từ thuở ấu thơ cho tới tận bây giờ. Có lẽ hoài niệm đó đã hóa thành hồn dung dưỡng một thân xác tồn tại trên cõi đời.
Quang Nguyễn
Nguồn: Fb Quang Nguyễn