Vào những năm 90s, khi còn ở quê nhà, cứ đến ngày Rằm hay Mùng Một âm lịch hàng tháng, tôi lại tìm đến quán mì chay nhỏ trên đường Trịnh Hoài Đức cũ, đối diện xeo xéo với hẻm 18. Được biết bác gái chủ quán mì là bác ba Tài - là con trong gia đình của ông chủ cây xăng Caltex Sáu Sử và cũng là chủ hãng xe đò Liên Hiệp chạy tuyến Biên Hoà Saigon lừng danh một thời của Biên Hòa trước 1975. Quán không bảng hiệu, không trang trí cầu kỳ, chỉ kê vài chiếc bàn nhỏ sạch sẽ, gọn gàng, mang không khí gia đình ấm cúng. Vậy mà khách ăn chay vẫn tìm đến rất đông.
Bác Ba là người hiền hậu, khiêm cung, và gần gũi, dù bác xuất thân từ một gia đình đại thương gia thành đạt và nổi tiếng một thời. Bằng sự chân thành và tỉ mỉ, bác ba đã gửi trọn tâm ý chăm chút vào từng tô mì nóng hổi. Mì chay của bác có hương vị rất đặc biệt: sợi mì mềm mại, nước lèo ninh kỹ từ rau củ thanh ngọt, ăn kèm tàu hủ chiên, mì căn, tàu hủ ky, nấm đông cô và vài chiếc bánh quai vạc giòn rụm thơm ngon đặt bên trên. Tất cả giản dị mà hài hòa, đủ để thực khách nhớ mãi. Là khách quen, mỗi lần đến quán, tôi không cần gọi, bác ba đã biết ý, chỉ mỉm cười rồi lặng lẽ mang ra tô mì quen thuộc.
Làn khói mỏng bay lên, mang theo hương thơm thanh nhẹ của nước lèo rau củ, ngọt lành. Sợi mì mềm mại, vàng nhạt, nằm gọn gàng trong làn nước trong veo, tô điểm thêm những tai nấm màu nâu sẫm, miếng đậu hũ vàng óng và vài cọng rau xanh mướt còn giữ nguyên độ tươi non. Chỉ cần khẽ khuấy nhẹ, mọi hương vị như hòa quyện, lan tỏa một cảm giác ấm áp và yên bình. Khi đưa đũa lên, sợi mì mềm mại, thấm đẫm vị ngọt tự nhiên, khiến người ăn có cảm giác nhẹ nhàng, thanh đạm, dễ chịu và không ngấy. Tô mì ấy không chỉ đơn thuần là một món ăn, mà dường như còn gửi gắm trong đó sự chăm chút và tấm lòng hiền hòa của người nấu, khiến mỗi lần thưởng thức đều trở thành một khoảnh khắc lắng dịu nhẹ nhàng giữa nhịp sống vội vã bên ngoài.
Sau này, tôi có dịp thưởng thức nhiều món chay ở nhiều nơi, từ chùa chiền đến các hàng quán khác nhau trong và ngoài nước. Nhưng không đâu mang lại cho tôi cảm giác như ở quán mì chay của bác Ba —không chỉ bởi hương vị đậm đà mà còn bởi sự ấm áp len lỏi trong từng khoảnh khắc. Có lẽ, điều làm nên một món ăn đáng nhớ không chỉ nằm ở nguyên liệu hay cách nấu, mà còn ở tình người được gửi gắm vào đó.
Thời gian trôi nhanh, quán mì chay năm xưa đã không còn. Bác Ba cũng đã đi xa. Nhưng điều đọng lại không chỉ là hương vị, mà là một bài học sống giản dị là khi người ta làm một việc bằng cái tâm thiện lành và sự khiêm cung, thì ngay cả một tô mì cũng có thể trở thành nơi neo giữ ký ức, lặng lẽ dạy ta cách sống nhẹ nhàng và đối đãi với nhau bằng sự tử tế, chân thành.
Hiep Phan_5/2026
