hình Pixabay
Đầu năm đầu tháng, computer, bàn phím để trước mặt mà chưa biết viết cái chi cho ra hồn, thôi thì kể chuyện giỡn mà thiệt. Tui xin kể chuyện đời, chuyện thiệt mà nghe cứ tưởng giỡn chơi. Chuyện này không ở đâu xa, nó nằm ngay trong cái nhà, cái bếp, mâm cơm ngày xuân của nhiều nhà kể cả cái nhà của tui.
Tết Nguyên Đán, nói thiệt, là cái dịp lớn nhứt trong năm của người Việt. Lớn không phải vì ăn nhiều, mặc đẹp, mà vì đó là lúc người ta chịu ngồi lại với nhau. Con cháu đi đâu thì đi, tới Tết cũng ráng lết về. Còn vợ chồng… thì ráng nhịn nhau chút cho yên nhà. Mà lạ đời cái là mấy ông chồng càng lớn tuổi thì càng… giống con nít. Nhất là mấy ngày Tết.
Ở quán cà phê đầu đường, nơi đàn ông “giải phóng”… trách nhiệm. Sáng Mồng Hai, quán cà phê đầu đường đông nghẹt. Đông không phải mấy đứa nhỏ, mà toàn mấy ông “tuổi đời chồng chất”, tóc muối nhiều hơn tiêu, bụng một múi, bự hơn hồi cưới vợ. Mấy ổng ngồi đó, cà phê đen đá để tan hết đá, mà chuyện thì còn nóng hơn nắng trưa.
Một ông nhấp ngụm cà phê, thở dài:
- Hôm trước Tết, ở nhà vợ biểu lau nhà. Tui không lau, tui đi ra ngoài làm công ích, lau luôn cả cái hội trường cho bả biết tay.
Mấy ông kia vỗ đùi cái đét:
- Ờ, vậy mới đáng mặt đàn ông!
Ông khác góp chuyện:
- Tui mới nghĩ lại thấy kỳ. Vợ tui nấu cho tui ăn mấy chục năm, tui ăn xong là đứng dậy đi, hổng nói cám ơn câu nào. Bữa nọ đi làm công, người ta nấu cho tui có một bữa, tui cám ơn lia lịa, đầu cúi sát đất. Nghĩ lại thấy… tệ thiệt!
Nghe tới đây, mấy ông cười mà cười gượng. Tại ai cũng thấy mình trong đó. Một ông gắng nói:
- Tớ cũng chưa bao giờ biết nói cảm ơn vợ. Một lần sau bữa ăn, tớ nói: “Cảm ơn em!”. Vợ tớ sửng sốt nói: “Chắc hôm nay ông bị sảng rồi, hay đang định xin xỏ gì phải không?” Từ đó tớ sợ, không dám nói câu cảm ơn nữa.
Lão bạn già của tui, từ nãy giờ ngồi im, chỉ khuấy cà phê. Bỗng lão thốt lên như nghĩ trong bụng:
- Thương vợ thì thương thiệt, mà vợ kêu vô bếp, lau nhà, rửa chén… thì tui chịu, không biết bắt đầu từ đâu hết trơn.
Lão kể lể:
- Chiều đó, tui đi làm về nhà. Nhà thơm mùi nhang, mùi thịt kho, mùi bánh tét. Bà vợ tui đang lom khom dưới bếp, lưng hơi còng, tay vẫn thoăn thoắt.
Tui móc túi lấy tấm chi phiếu, để cái “cạch” lên bàn:
- Tiền lương đó. Sao chưa dọn cơm ra?
Bà vợ không nói, chỉ dọn mâm cơm, rồi nhẹ nhàng:
- Dạ thưa ông, có cần con đút cho ăn hông?
Nghe câu đó, tui hơi khựng, mà cái tật cằn nhằn nó quen rồi:
- Cơm bữa nay sao trắng dữ vậy?
- Dạ…
- Nước mắm gì mặn chát hà!
Bà vợ cười nhẹ:
- Nước mắm không mặn mới là lạ. Thôi xin ông ăn nhanh nhanh để con còn dọn dẹp.
Nói rồi bà quay lưng. Không la, không chửi. Cái im lặng đó mới làm tui khó chịu. Tui ngồi ăn mà thấy miệng… nhạt.
Tối đó, bà vợ tui tháo cái cầu vai của cái áo dài truyền thống mới mua. Rồi ngồi vá lại cái vai áo. Dưới ánh đèn, kim chỉ lướt lấp lánh. Tui nằm cố ru ngủ mà ru hoài không vô.
Bỗng bà vợ tui nói, giọng đều đều:
- Ông biết hông, tui với ông ai cũng đi cày như nhau để chung một nhà. Về nhà, tui còn phải hầu hạ ông. Có phúc lắm mới lấy được tui đó ông… sạch cửa nhà, ngọt cơm canh.
Tui giật mình. Lần đầu tiên nghe bà vợ nói nhiều vậy. Bà tiếp:
- Tui thương ông vì ông hiền như tượng. Nhưng tượng thì lại đứng yên. Câu chồng thì phải biết thương vợ. Trăm năm quyết với cùng em một lòng, đâu phải nói chơi.
Bà vợ thở ra:
- Từ nay, áo rách ông tự xâu kim, tự vá đi nghe hôn!
Cái “nghe hôn” nhẹ hều mà nghe muốn rớt tim. Lời nói thiệt thường làm đau nhói trong lòng kẻ lười biếng. Sáng hôm sau, tui tập làm người chồng tốt. Tui đang quét nhà để lau thì nghe tiếng bà vợ sau lưng:
- Ông làm cái chi vậy?
- Quét nhà, lau nhà.
Mồ hôi nhỏ giọt, tui chưa kịp giải thích tiếp thì bà vợ nói:
- Quét mà giống như đánh lộn với cây chổi. Bụi bay mù mịt à.
Nói xong, bà vợ cười lớn. Tiếng cười nghe như gió mát đầu năm.
Bữa đó, tui nấu nấu cơm khê, bà vẫn ăn. Tui rửa chén còn dính bọt xà bông, bà vẫn cười.
Bà nói:
- Ông vụng, nhưng không vô tâm.
Chiều đó lão bạn già của tui ra quán trễ, áo còn dính bột giặt. Mấy ông kia hỏi:
- Sao bữa nay trễ dữ?
Lão cười hiền:
- Ở nhà phụ vợ. Tự nhiên thấy… vui hơn ngồi đây.
Mấy ông nhìn nhau. Có ông gãi đầu. Có ông im lặng. Lão nói:
- Tết không chỉ là ăn uống. Tết là dịp người ta học cách thương nhau lại từ đầu. Vợ chồng giận nhau là chuyện thường. Cãi nhau cũng thường. Quan trọng là cãi xong, còn chịu thương là còn tiếng cười. Là còn ngồi ăn chung mâm. Chịu nhường nhau một câu là vui như Tết.
Lão còn thêm câu kết:
- Sáng mở mắt thấy vợ còn đó, còn càm ràm, còn thương… là đủ.
Lão kể thêm:
- Ngày Tết, nhà chưa kịp dọn dẹp xong là con cái kéo về đông đủ. Đứa thì bồng con, đứa thì xách quà, chạy vô la lớn: - Tía má ơi, con về nè!
Bà vợ tui nghe tiếng sắp nhỏ là quên hết mỏi lưng, quên luôn mấy bữa giận chồng, cười tới đỏ con mắt. Nhà nhỏ, người đông, ồn ào, rối rắm, mà vui dữ thần. Tui ngồi giữa, nhìn con cháu mà trong bụng thấy ấm. Tự nhiên nhớ lời bà vợ nói hôm trước: “Nhà có êm thì con cái mới chịu về.”
Thằng con trai lớn nhìn tui, cười cười:
- Năm nay Tết thấy tía hiền dữ ha!
Tui gãi đầu:
- Hiền gì, già rồi bớt ngang đó mà.
Cả nhà cười rần rần. Con dâu con rể vô bếp phụ bà nhà dọn thức ăn lên bàn. Cô con dâu vừa cười vừa nói:
- Má ơi, con thấy tía bữa nay khác à nghen.
Bà vợ cười mỉm:
- Ổng mới tập làm người lại đó con.
Tui nghe lỏm được, ho khan mấy tiếng cho đỡ ngại.
Ăn xong, tui rồi xắn tay áo:
- Để tía rửa chén cho!
Cả đám tròn mắt. Con rể lớn nói nhỏ:
– Tía tui bữa nay lạ à! Mà lạ vậy mới vui.
Tui nhìn con cháu vui mà lòng nhẹ hều, nghĩ bụng: “Con cái nó nhìn mình mà sống. Mình có thương nhau, tụi nó mới biết thương nhau”.
Hôm sau, bà vợ nói với ông tui:
- Bữa nay về bên ngoại nghen ông.
- Ừ, đi. Để tui chở bà.
Bữa cơm bên ngoại không sang trọng, nhưng ấm. Có cá kho, canh chua, có tiếng cười giòn tan. Trên đường về, bà vợ nói nhỏ:
- Cám ơn ông.
Chỉ hai chữ “cám ơn” thôi, tui nghe mà thấy cổ họng nghẹn nghẹn. Vậy mà mấy chục năm nay tui có chịu mở miệng mà cảm ơn bà vợ đâu.
Tết qua, con cái lần lượt ra về. Nhà vắng hơn, nhưng không lạnh. Không ai nói gì nhiều, mà ai cũng thấy đủ. Tết thiệt ra không nằm ở mấy ngày đầu năm. Tết nằm ở cách người ta sống với nhau suốt cả năm dài. Nhà có thương nhau, thì ngày nào cũng là mồng Một. Nhà còn tiếng cười, thì năm nào cũng có Tết.
Kể chuyện Tết không chỉ ở ngoài sân, mà ở trong lòng. Tết rồi cũng qua. Bánh tét rồi cũng hết. Mứt rồi cũng lạt. Nhưng cái còn lại không phải là mâm cao cỗ đầy, mà là cách con người ta đối xử với nhau trong mấy ngày đó.
Người ta hay nói “vui như Tết”. Mà thiệt ra, vui như Tết không phải vì pháo nổ, không phải vì áo mới, không phải vì tiền lì xì dày hay mỏng. Vui như Tết là khi: Chồng biết bớt cái tôi một chút. Vợ biết bớt giận một chút. Cơm có khê cũng ăn chung. Lời có nặng cũng nói nhẹ lại.
Vợ chồng sống với nhau đâu phải ngày một ngày hai. Giận nhau là chuyện thường, nhưng thương nhau mới là chuyện quan trọng. Cây khô nghe sấm còn nứt chồi, huống chi người có nghĩa có tình. Đạo vợ chồng không phải ai hơn ai, mà là ai biết thương, biết nhường trước.
Tết cũng là lúc người ta trở về với lòng mình. Về lại coi mình có đang vô tâm với người đầu ấp tay gối hay không. Về lại coi trong nhà còn thiếu tiếng “cám ơn” nào chưa nói. Nhà tuy nhỏ thôi, mà ấm khi biết ơn nhau. Nhà ấm, thì ngày nào cũng giống Tết.
Sẵn đây tui xin chúc Tết mấy câu thiệt lòng cho vui nhà vui cửa. Đầu năm, xin chúc:
- Chúc năm mới vợ bớt giận, chồng bớt ngang, con cái bớt cãi, nhà cửa bớt bụi.
- Chúc ai có chồng thì chồng biết thương, ai có vợ thì vợ biết chiều, còn ai chưa có… thì ráng lựa cho kỹ!
- Chúc cơm không khê, nước mắm không mặn, lời nói không gắt, tình nghĩa không phai.
- Chúc sáng cười, trưa khỏe, chiều vui, tối ngủ ngon không ai giành mền, không ai lấy gối ngăn cách.
- Chúc vợ chồng giận nhau thì giận ít thôi, thương nhau thì thương dài dài.
- Chúc ông nào lỡ “hiền như tượng” thì năm nay biết… nhúc nhích phụ vợ.
- Chúc bà nào “hiền như bụt” thì năm nay được chồng cưng như… hoa Tết.
- Và chúc cho mỗi cái nhà, dù lớn dù nhỏ, cũng giữ được một điều đơn giản: Nói với nhau câu “mình ơi”. Vậy là đủ Tết rồi.
Chúc bạn bè và mọi người, năm mới an khang, lòng nhẹ như gió, nhà ấm như bếp lửa, vui hoài… như Tết!
Phước An Thy
TG Phước An Thy nhận giải Đặc Biệt VVNM 2025 từ TG/Giám khảo Anne Khánh Vân
Tác giả qua Mỹ trong một gia đình H.O. từ tháng Sáu năm 1994, vừa làm vừa học và tốt nghiệp kỹ sư điện tử. Là cư dân Garden Grove, California, lần đầu dự Viết Về Nước Mỹ từ 2018, ông đã nhận giải Đặc biệt về Huế Tết Mậu Thân và giải Đặc biệt năm 2023 và 2025. Với giọng văn dí dỏm mà chân thành, trong những ngày đầu năm mới, tác giả gửi đến bạn đọc VVNM một bài viết vui và đáng suy ngẫm về hạnh phúc gia đình.
